banner23

banner31

banner24

TÜBİTAK'ın 'Robot Göz'ü ile doğalgaz kaçakları anında tespit edilecek

TÜBİTAK Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü'ndeki (RUTE) Türk mühendisler tarafından geliştirilen “Robot Göz” isimli Boru İçi Denetleme Robotu, doğalgaz hattı borularındaki gaz kaçaklarını anında tespit edecek.

TEKNOLOJİ 10.10.2021, 09:07
TÜBİTAK'ın 'Robot Göz'ü ile doğalgaz kaçakları anında tespit edilecek

Çığır açıcı bilimsel atılımlarla Türkiye'nin millî teknoloji hamlesine ve dönüşümüne liderlik eden öncü kurumlardan biri olan TÜBİTAK doğalgaz hatlarındaki kaçakları önleyecek yeni bir ürün geliştirdi.

TÜBİTAK Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü’nün (RUTE) 4 yıllık bir çalışmasının meyvesi olan “Robot Göz” isimli  Boru İçi Denetleme Robotu, üzerinde bulunan 900 sensörüyle doğalgaz hattı borularındaki gaz kaçaklarını tespit edecek.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, konuya ilişkin Twitter hesabından videolu paylaşımda bulundu. Türkiye'nin, ABD'den sonra kendi denetim robotunu geliştiren ikinci ülke olduğuna işaret eden Varank, "2017'de İstanbul Gaz ve Doğalgaz Dağıtım AŞ (İGDAŞ) için TÜBİTAK'ın başlattığı projede 'Robot Göz' doğal gaz hatlarındaki arıza ve kaçakları tespit ediyor. Böylece milyonlarca lira tasarruf sağlanacak. İstanbul hizmetten de teknolojiden de geri kalmayacak." ifadesini kullandı.

ABD'den sonra dünyada ikinci üretim TÜBİTAK'tan

TÜBİTAK RUTE Müdürü Mehmet Ali Çimen, Robot Göz’ün 545 km uzunluğundaki hatta denetim yapacağını belirterek “Bu teknolojinin benzeri sadece ABD’de var. Normalde bunları kiralıyorsunuz ve kilometre başına ücret ödüyorsunuz. Şu anda biz bu teknolojiye sahip olarak dışa bağlımlılığı ortadan kaldırmış oluyoruz. Robotumuz aynı zamanda haritalama yapabiliyor. Deprem sonrasında boruların kullanılıp kullanılamayacağını, yer değiştirip değiştirmediğini bu robotla öğrenebileceğiz.” dedi.

Robot Göz'ün kalbi

Robot Göz, boru içerisindeki 2 buçuk km'lik kablosuz haberleşme testini başarıyla tamamladı. Canlı hatta görev yapmak için gün sayan Robot Göz’ün geldiği son durum hakkındaki teknik bilgiyi TÜBİTAK Robotik Akıllı Sistemler Grubu Baş Uzman Araştırmacısı, aynı zamanda proje yürütücüsü olan Dr. Hüseyin Ayhan Yavaşoğlu verdi. Yavaşoğlu, robot gözün en önemli özelliğinin manyetik akı kaçağı sensörü olduğunu ifade ederek “Robot Göz’ün kalbi burası. Üzerinde 900 sensör var. Bu sensörlerle hem boru içerisindeki hem de dış yüzeyindeki kusurları tespit edebiliyoruz.” dedi.

Karmaşık hatlarda hareket edebilecek

Robot gözün 9 modülden oluştuğunu kaydeden Yavaşoğlu, “Yılansı bir yapısı var. Yönelme, dönme hareketleri yapabiliyor ve karmaşık şehir boru hatlarında bu yapısı sayesinde rahatlıkla hareket edebiliyor. Kamera modüllerinde lazerlerimiz var. Çember şeklinde lazer yansıtıyoruz. Bu lazerin değişimini inceleyerek borularda deformasyon var mı bunları tespit etmiş oluyoruz.” diye konuştu.

30 barlık basınçta hareket edebiliyor

Yavaşoğlu, tamamen kablosuz olan robot gözün kamera modüllerindeki antenler sayesinde boru içerisinden haberleştiğini aktararak “Bu zor bir robot projesi çünkü içerisinde 247 elektronik kart var 3 mikro bilgisayar var. Bu projenin en zor taraflarından bir tanesi de çalışacağı ortamın çok zorlu olması. Akış varken robotun operasyon yapması gerekiyor. Akışa karşı hareket edebilecek 30 bara kadar basınç altında çalışacak robotik sistem geliştirmeniz gerekiyor.” dedi.

Türk mühendislerinin imzasını taşıyor

Robot gözün mekaniği, tasarımı, donanımı ve yazılımının tamamen TÜBİTAK RUTE tarafından geliştirildiğini vurgulayan Yavaşoğlu, “Bunun yerli mühendisler tarafından geliştirilmiş olması gurur verici. 20'nin üzerinde Türk mühendis bu projede çalışıyor. En kısa zamanda robotumuzu canlı hatta kullanmak için çalışmalara devam ediyoruz.” diye konuştu.

Verileri kaydediyor

TÜBİTAK Baş Uzman Araştırmacısı, Robotik Akıllı Sistemler Grubu Lideri Dr. Yusuf Engin Tetik, robot gözden elde edilen verilerin operasyon sonrası değerlendirildiğini kaydederek “900 farklı sensörden alınan veri, robotun kendi içerisinde bir kayıt mekanizmasında tutuluyor. Operasyon sonrasında işleniyor. Hatalar daha sonra bulunuyor.” dedi.

Dışa bağımlılığı azaltacak

TÜBİTAK RUTE Müdürü Dr. Mehmet Ali Çimen, proje fikrinin 2017 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesinin iştiraki olan İGDAŞ tarafından kendilerine getirildiğini söyleyerek robot gözün İGDAŞ’ın 12 ve 16 inch’lik 545 km. uzunluğundaki hattında denetim yapacağını bildirdi. Bu teknolojinin benzerinin sadece ABD’de olduğunu vurgulayan RUTE Müdürü Çimen, “Normalde bunları kiralıyorsunuz ve kilometre başına ücret ödüyorsunuz. Şu anda biz bu teknolojiye sahip olarak dışa bağlılığı ortadan kaldırmış oluyoruz. Bunun ötesinde hem bölgemize hem de dünyaya bu robotu kiralama yoluyla hizmet verebilir hale geliyoruz.” diye konuştu.

Haritalama yapıyor

Çimen, Türkiye’de sivil bir sektörde bu gelişmelerin yaşanıyor olmasının kendileri açısında gurur verici olduğunu söyleyerek “Robotumuz aynı zamanda haritalama yapabiliyor. Gittiği borunun içerisinde nereden geçtiğini söyleyebiliyoruz.” ifadelerini kullandı. Çimen “Deprem anında boruların depremden sonra kullanılıp kullanılamayacağını yer değiştirip değiştiremediğini de bu robotla öğrenebileceğiz.” dedi.

17°
parçalı bulutlu