Asia Times’ın haberine göre Çin, ticari gemileri füze sistemleriyle donatarak donanma gücünü artırmayı amaçlayan yeni bir askeri konsepti test ediyor. Uydu görüntülerine dayanan bilgilere göre, Çin’in bu ay içinde ticari kargo gemilerinin hızlı bir şekilde silahlandırılması yönünde denemeler yaptığı tespit edildi.
Çin’e ait “Zhongda 79” adlı 97 metre uzunluğundaki bir konteyner gemisinin, Şanghay’daki bir tersanede füze fırlatma sistemleri, faz dizinli radarlar, yakın hava savunma sistemleri ve elektronik karşı tedbirlerle donatıldığı görüldü. 60 adet füze kapasitesine sahip konteynerleştirilmiş dikey atım sisteminin yerleştirildiği gemi, Çin’in sivil gemileri savaş platformuna dönüştürmeyi amaçladığı modüler “cephanelik gemi” konseptinin bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Zhongda 79’un, silah sistemlerinin kolaylıkla monte edilip sökülebildiği deneysel bir prototip olduğu tahmin ediliyor. Bu yaklaşım, Çin’in sivil ve askeri unsurların entegrasyonunu hedefleyen “askerî-sivil füzyon” stratejisiyle uyumlu bir şekilde ilerliyor.
Bu tür gemiler, Çin’in füze menzilini artırmasa da, füze saldırılarının farklı yönlerden, farklı zamanlarda ve beklenmedik noktalardan yapılabilmesini sağlayarak caydırıcılık kapasitesini artırıyor. Konteyner sistemlerinin sivil yüklerin arasında gizlenebilmesi, olası bir saldırının tespit edilmesini güçleştiriyor.
Ayrıca, çok sayıda ticari geminin ateşleme platformuna dönüştürülmesi, savunma sistemlerinin üzerindeki baskıyı artırarak doygunluk saldırılarını mümkün kılabiliyor. Uzmanlara göre, bu yöntem aynı zamanda saldırı kabiliyetinin denize yayılmasını ve sistemlerin hayatta kalma şansının artmasını sağlıyor.
Ancak her bir geminin füze kapasitesinin sınırlı olduğu değerlendiriliyor. Çin’in Tip 055 sınıfı savaş gemileri 112, Tip 052D destroyerleri ise 64 dikey atım sistemine sahip. Buna karşılık, çok sayıda ticari geminin silahlandırılmasıyla toplam füze sayısında ciddi artış sağlanabileceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre, bu tür gemiler, uzun süreli çatışmalardan ziyade, savaşın ilk safhalarında sürpriz saldırılar düzenlemek için daha uygun olabilir.
Çin’in bu stratejiyi etkin şekilde uygulayabilmesinin, istihbarat, gözetleme ve keşif kapasitesine bağlı olduğu ifade ediliyor.
ABD Savunma Bakanlığı’nın 2025 yılına ilişkin Çin Askeri Gücü Raporu’nda, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması’nın (PLAN) 370 gemi ve denizaltı ile dünyanın en büyük donanması olduğu belirtiliyor. Rapor ayrıca, Çin’in tersane kapasitesinin ABD’nin 232 katı olduğuna işaret ediyor.
Buna karşılık, ABD Kongre Araştırma Servisi’nin verilerine göre, Eylül 2024 itibarıyla ABD Donanması’nın 296 savaş gemisi bulunuyor. ABD gemilerinin daha fazla yakıt ve mühimmat taşıma kapasitesine sahip olduğu kaydedilirken, donanmanın küresel görev alanı göz önünde bulunduruluyor.
Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nden (IISS) Johannes Fischbach, ABD savaş gemilerinde 8.400 dikey atım sistemi bulunduğunu, Çin’in ise 4.300 sistemle bu kapasitenin yaklaşık yarısına sahip olduğunu belirtiyor.
Ancak Çin’in 5.600’den fazla ticari gemi ve on binlerce balıkçı teknesine sahip olması, füze fırlatma kapasitesinin sivil platformlar aracılığıyla artırılabileceği anlamına geliyor.
Bu gemiler savaş gemileri kadar dayanıklı olmasa da, savunma analistlerine göre iyi hazırlanmış sivil gemiler beklenenden daha zor hedefler olabilir.
1980’li yıllarda yaşanan İran-Irak “Tanker Savaşları” sırasında 400’den fazla ticari geminin hedef alınmasına rağmen yalnızca dörtte birinin imha edilebildiği örnek olarak gösteriliyor.
Bununla birlikte, uzmanlar sivil gemilerin askeri amaçlarla kullanımında standartlaşma, uzmanlaşma ve koordinasyon eksikliklerinin Çin için zorluk oluşturabileceğini ifade ediyor. Çin’in bu eksiklikleri gidermeye yönelik adımlar attığı da bildiriliyor.
Öte yandan, ABD Donanması da gemi sayısını artırma yönünde çeşitli çalışmalar yürütüyor. Temmuz 2025’te, ABD Donanması tarafından yayımlanan bir çağrıyla Modüler Saldırı Yüzey Gemisi (MASC) programı kapsamında savunma sanayinden görüş talep edildi.
