ABD Başkanı Donald Trump, savunma sanayiinde faaliyet gösteren şirketlerin yeni üretim tesislerine yatırım yapmalarını zorunlu kılan bir kararname yayımladı. Kararname kapsamında, yatırım yükümlülüklerini yerine getirmeyen firmalara yönelik temettü ödemesi, hisse geri alımı ve üst düzey yönetici ücretlerine yönelik kısıtlamalar getirilebilecek.
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, savunma sanayii yöneticilerinin maaşlarını “aşırı ve gerekçesiz” olarak nitelendirerek, yeni üretim tesisleri kurulana kadar bu maaşların yıllık 5 milyon dolar ile sınırlandırılacağını belirtti.
Kararnameye göre Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, 7 Ocak’tan itibaren 30 gün içinde yüklenici firmaların performanslarını değerlendirmesi ve eksiklik gösteren şirketleri belirlemesi gerekiyor. Hegseth, gerekli görülmesi hâlinde Savunma Üretim Yasası da dâhil olmak üzere çeşitli yasal ve idari yollarla müdahalede bulunabilecek.
Ayrıca, kararname uyarınca yeni yapılacak savunma sözleşmelerinde, şirketlerin temettü ödemesi ve hisse geri alımı yapmaları, sözleşme gereklerini tam olarak yerine getirmemeleri hâlinde yasaklanacak.
Trump yönetimi, bu adımıyla Pentagon’un tedarik süreçlerini hızlandırmayı, maliyet aşımlarını önlemeyi ve üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor. Söz konusu karar, Trump’ın 2027 yılı savunma bütçesinin yüzde 50 artırılarak 1,5 trilyon dolara çıkarılması çağrısıyla eş zamanlı olarak geldi.
Sektör analistleri, getirilen yeni kuralların yatırım ortamında belirsizlik yarattığını ifade ederken, bazı uzmanlar ise uzun vadeli sözleşmeler ve net taleplerin şirketleri üretim yatırımı yapmaya teşvik edeceğini belirtiyor.
Pentagon, kararname öncesinde Lockheed Martin ile Patriot füze sistemlerinin üretimi için yedi yıllık bir çerçeve anlaşması imzalamıştı. Bu anlaşmanın, savunma sanayiinde daha uzun vadeli ve istikrarlı sözleşmelerin önünü açması bekleniyor.
Trump yönetiminin aldığı karar, 2022 yılında başlayan ve hâlen devam eden Ukrayna-Rusya Savaşı’nın ardından artan savunma ihtiyaçları çerçevesinde değerlendirilirken, bazı büyük şirketler son yıllarda elde ettikleri kârların önemli bir kısmını hissedarlara dağıttıkları için eleştiriliyor.
Jefferies analizine göre, sektörün önde gelen şirketleri 2023 ve 2024 yıllarında yaklaşık 50 milyar dolarlık sermaye geri dönüşü sağlarken, aynı dönemde 39 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdi.
Söz konusu gelişmelere ilişkin olarak, RTX, L3 Harris, General Dynamics ve Boeing yorum yapmazken, Lockheed Martin ve Northrop Grumman ise yanıt vermedi.
Savunma sanayii uzmanları, firmaların kısa vadede temettü ve hisse geri alımlarını askıya alabileceklerini, ancak teşviklerin yetersiz kalması hâlinde hükümetin çağrılarının yatırım kararları üzerinde sınırlı etkisi olabileceğini ifade ediyor.
Kaynak: Financial Times
