ABD Kongresi, Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne (RAAF) ait F-35A savaş uçağı filolarını donatmak amacıyla, yeni nesil AIM-260A Müşterek Gelişmiş Taktik Füzesi’nin (JATM) tarihteki ilk ihracatına onay verdi. Toplam 2,61 milyar dolar değerindeki füze paketine ek olarak 550 milyon dolarlık bakım ve destek hizmetini kapsayan dev anlaşma, bölgedeki hava üstünlüğü dengelerini yeniden şekillendirmeye aday görünüyor.
Anlaşma kapsamında tedarik edilecek 450 adet füzenin her birinin maliyeti, ek bakım giderleri hariç 5,8 milyon dolar olarak belirlendi. Bu rakamlara göre, bir F-35A Block 4 savaş uçağının altı adet füzeden oluşan tam dahili hava-hava yüklemesinin maliyeti 34,8 milyon dolara ulaşıyor. Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana savaş uçakları için geliştirilen ilk yeni ABD hava-hava füzesi olan AIM-260 programı, Çin’in PL-15 füze programının ABD ve müttefiklerinin hava hakimiyetine yönelik oluşturduğu tehditlere yanıt olarak 2017 yılında başlatılmıştı.
Geliştirme sürecindeki gecikmelerin ardından, ABD Deniz ve Hava Kuvvetleri için ilk tedarik fonu talepleri 2025 ortalarında yapılmıştı. Çin’in 2014’ten bu yana PL-15’in giderek daha yetenekli varyantlarını ve ardından daha gelişmiş PL-16 füzelerini devreye alması, AIM-260’ın operasyonel hale getirilmesini Washington için acil bir öncelik haline getirdi. Çin’e yakınlıkları ve hava kuvvetlerinin Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile olası bir çatışmada ABD’yi destekleme odaklı yapısı nedeniyle, Avustralya ve Japonya’nın bu füzenin ilk alıcıları olması bekleniyordu.
Görüş mesafesi ötesi (BVR) çatışmalarda “ilk atış” fırsatını genişletmek için tasarlanan AIM-260, gelişmiş elektronik harp sistemlerine karşı dirençli yapısı ve selefi AIM-120’den çok daha uzun menziliyle öne çıkıyor. Füzenin burun kısmında, Çin’in J-20 gibi beşinci nesil hayalet (stealth) uçaklarını daha iyi takip edebilmek için tıpkı Çin muadillerinde olduğu gibi güçlü bir AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) radarı barındırdığı tahmin ediliyor. Halihazırda 72 adet F-35A uçağına sahip olan Avustralya, bu alımla uçak başına 6,25 adet AIM-260 füzesi düşecek şekilde bir envanter oluşturacak; eski AIM-120 füzeleri ise yedek stok olarak tutulacak.
Öte yandan, Lockheed Martin’in F-35’leri “5+ nesil” standardına yükseltme çabalarına rağmen, Çin’in Aralık 2024’te iki yeni altıncı nesil savaş uçağı prototipini sergilemesi Pentagon’un önceliklerini değiştirdi. Çin’in bu uçakları F-35’in tam Block 4 standardına ulaşmasından çok daha önce hizmete alabileceğine dair işaretler, ABD’nin F-47 programına daha fazla öncelik vermesine ve F-35 siparişlerini ikinci plana itmesine neden oldu.
