İsveçli savunma ve havacılık şirketi Saab, 2 Haziran 2026 tarihinde Brezilya Hava Kuvvetleri için üretilen ilk Gripen F çift koltuklu savaş uçağını Linköping’deki tesislerinde tanıttı. Gripen E ailesinin en yeni üyesi olan uçak, Brezilya ile İsveç arasında uzun yıllardır devam eden savunma sanayii iş birliğinde önemli bir aşamayı temsil ediyor.
Tanıtımın ardından Gripen F, kapsamlı uçuş testleri için Saab’ın İsveç’teki Uçuş Test Merkezi’ne gönderilecek. Test sürecinin tamamlanmasının ardından uçağın Brezilya’ya teslim edilmesi planlanıyor. Brezilya, teknoloji transferi programı kapsamında yüzlerce mühendis ve teknisyenin eğitim aldığı geliştirme sürecinde aktif rol oynadı.
Gripen F, pilot eğitiminde kullanılan geleneksel çift koltuklu eğitim uçaklarından farklı olarak tam görev kabiliyetine sahip bir savaş uçağı olarak tasarlandı. Uçakta yer alan ikinci bağımsız kokpit sayesinde eğitmen ve pilot adayı, gerçek görev senaryolarını aynı platform üzerinde icra edebiliyor. Her iki kokpit de uçağın sensörlerine, silah sistemlerine ve uçuş kontrollerine tam erişim sağlayarak eğitim sürecinin operasyonel koşullara daha yakın şekilde yürütülmesine imkân tanıyor.
Bu yapı yalnızca eğitim faaliyetlerinde değil, operasyonel görevlerde de avantaj sağlıyor. İki pilotun görev yükünü paylaşabilmesi, özellikle yüksek tehdit ortamlarında karar alma süreçlerini ve tepki sürelerini iyileştirme potansiyeli sunuyor.
Saab Havacılık İş Alanı Başkanı Lars Tossman, Gripen F’nin tanıtımını Brezilya ve İsveç arasındaki iş birliğinin somut bir sonucu olarak değerlendirdi. Tossman, programın Saab, Brezilya sanayii ve Brezilya Hava Kuvvetleri arasında yıllar içinde inşa edilen güven ilişkisinin ürünü olduğunu belirtti.
Gripen programı kapsamında 2014 yılında imzalanan sözleşme toplam 36 uçağı kapsıyor. Bu kapsamda Brezilya için 28 adet tek koltuklu Gripen E ve 8 adet çift koltuklu Gripen F tedarik edilmesi öngörülüyor. Teslimatlar 2020 yılında başladı ve bugüne kadar 11 uçak Brezilya Hava Kuvvetleri’ne teslim edildi.
Gripen F, uçuş sistemleri, sensörler ve silah mimarisi açısından Gripen E ile aynı altyapıyı kullanıyor. Uçak, art yakıcıyla yaklaşık 80 kilonewton itki üreten Volvo Aero RM12 turbofan motorundan güç alıyor. Açık mimarili görev sistemleri sayesinde yeni sensör, silah ve yazılımların entegrasyonu daha hızlı gerçekleştirilebiliyor.
Saab, Gripen F için Brezilya dışında da sipariş aldı. Tayland ve Kolombiya da çift koltuklu varyantı tercih eden ülkeler arasında yer alıyor. Şirket, bu taleplerin hem eğitim hem de operasyonel görevlerde kullanılabilecek çift koltuklu savaş uçaklarına yönelik ihtiyacın farklı bölgelerde sürdüğünü gösterdiğini belirtiyor.
Gripen F’nin önümüzdeki dönemde gerçekleştireceği uçuş testlerinde uçuş zarfının genişletilmesi, sistem performanslarının doğrulanması ve sertifikasyon için gerekli verilerin toplanması hedefleniyor. Gripen E platformunun daha önce İsveç ve Brezilya hava kuvvetlerinde hizmete girmiş olması, yeni varyantın geliştirme sürecinde önemli bir avantaj sağlıyor.
Kaynak: Defence Blog
