ABD’nin Golden Dome füze savunma girişiminin başındaki General Michael Guetlein, 185 milyar dolarlık mevcut bütçeyle hedeflenen kabiliyetlerin sağlanabileceğini savunurken, 2027 mali yılı için finansman sorununa çözüm bulunamaması halinde programın durabileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin yeni nesil füze savunma mimarisi Golden Dome, teknik hedeflerinin yanı sıra ciddi bir bütçe sorunuyla karşı karşıya. Programın direktörü General Michael Guetlein, 2027 mali yılı için uygun bir finansman yöntemi oluşturulmaması halinde Golden Dome kapsamındaki çalışmaların devam edemeyebileceğini söyledi.
Alabama eyaletinin Huntsville kentinde düzenlenen yıllık Space & Missile Defense Symposium’da konuşan Guetlein, programın mevcut maliyet hedefinin 185 milyar dolar olduğunu belirtti. İlk aşamada 175 milyar dolar olarak hesaplanan tutara, gerekli görülen uzay kabiliyetlerinin hızlandırılması amacıyla 10 milyar dolar daha eklendiğini ifade etti.
Guetlein, Golden Dome’un ABD’nin bugüne kadar oluşturduğu en büyük sistemlerden biri olduğunu vurgulayarak maliyetin kontrol altında tutulması gerektiğini söyledi. Program için açıklanan daha yüksek bağımsız maliyet tahminlerinin ise inşa edilmekte olan mevcut mimariyi yansıtmadığını savundu.
ABD Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) Mayıs 2025’te yayımladığı ilk tahminde Golden Dome’un geliştirilmesi, konuşlandırılması ve 20 yıl boyunca işletilmesinin 542 milyar dolara kadar mal olabileceği belirtildi. Mayıs 2026’da yayımlanan ikinci değerlendirmede ise toplam maliyetin aynı dönem için yaklaşık 1,2 trilyon dolara ulaşabileceği hesaplandı.
CBO, bu analizlerde Golden Dome’un kamuoyuna açıklanan hedeflenen nihai mimarisi hakkında yeterli bilgi bulunmamasının maliyet hesaplamalarını zorlaştırdığını da belirtmişti. Ayrıca CBO’nun Mayıs 2026 tahmininden daha yüksek bağımsız maliyet değerlendirmelerinin de bulunduğu ifade ediliyor.
İlk operasyonel kabiliyetler 2028’de hedefleniyor
Guetlein’e göre Golden Dome kapsamında radarlar, fırlatıcılar, uzay tabanlı önleyiciler, hipersonik ve balistik hedeflerin takibine yönelik sistemler ile uzay veri ağı için sözleşmeler imzalanmış durumda. İnşaat sözleşmelerinin de verildiğini belirten Guetlein, Başkan Donald Trump’ın talep ettiği kabiliyetlerin 2028 yazında devreye alınması için çalışmaların hızla sürdürüldüğünü söyledi.
Golden Dome’un kamuoyuna açıklanan yapısında uzay tabanlı önleyiciler kritik unsurlar arasında yer alıyor. CBO’nun yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık tahmininde de bu sistemler belirleyici bir maliyet kalemi oluşturuyor. Kurumun değerlendirmesine göre mimarinin planlandığı şekilde çalışabilmesi için herhangi bir anda yörüngede yaklaşık 7 bin 800 önleyicinin bulunması gerekebilir.
Guetlein ayrıca ilk operasyonel sahada çalışmaların başladığını belirtti ancak tesisin nerede bulunduğuna veya burada hangi kabiliyetlerin konuşlandırılacağına ilişkin ayrıntı vermedi.
Program kapsamında şimdiye kadar iki test gerçekleştirildiğini açıklayan Guetlein, ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmayan bu denemelerin başarılı olduğunu söyledi. Testlerin, komuta ve kontrol yapısı, sensör ağı ve tehditlere karşı kullanılan müdahale unsurlarının mevcut tehditlere karşı etkili olacağını gösterdiğini ifade etti.
Guetlein, 2026 yazında ABD Kara Kuvvetlerinin New Mexico’daki White Sands Missile Range sahasında gerçekleştirilen denemenin, tesis tarihinde havada en fazla tehdidin bulunduğu en karmaşık test olduğunu söyledi. Füze Savunma Ajansının söz konusu testi altı ay içinde hazırladığını ve belirlenen tüm hedeflerin karşılandığını belirten Guetlein, 2027’de yapılacak testin daha da karmaşık olacağını kaydetti.
Kritik sorun 2027 finansmanı
Golden Dome açısından en ciddi sorun ise programın bugüne kadar normal savunma bütçesi dışında, ABD Kongresinde belirli bütçe ve harcama düzenlemelerinin farklı usullerle kabul edilmesini sağlayan bütçe uzlaştırma süreci üzerinden finanse edilmesi.
Guetlein, Trump yönetiminin 2027 mali yılı bütçe teklifinde Golden Dome’un normal savunma bütçesi içinde ayrı bir toplam bütçe tavanına veya üst harcama kalemine sahip olmadığını söyledi. Programın bunun yerine zorunlu harcama kapsamındaki finansman içinde yer aldığını ifade etti.
Bu durum, Kongre’nin yıllık bütçeyi zamanında kabul edememesi halinde federal hükümetin faaliyetlerini geçici olarak sürdürmek amacıyla çıkardığı geçici finansman yasalarının Golden Dome için doğrudan çözüm oluşturmamasına yol açıyor.
Guetlein, bu durumu şu sözlerle anlattı:
“En azından 2027 için Golden Dome’u finanse etmenin farklı bir yolunu bulmamız gerekiyor. Eğer bunu çözemezlerse Golden Dome diye bir şey olmaz, çünkü finansman olmaz.”
Golden Dome için bugüne kadar 22,5 milyar dolar tahsis edildiğini belirten Guetlein, bu paranın yüzde 95’inin belirli çalışmalar için şimdiden bağlandığını açıkladı.
Geçici bütçe düzenlemesi de sorunu çözmüyor
Senato, geçen hafta yeni bir geçici finansman yasasının kendi versiyonunu kabul etti. Ancak bu tasarıda Beyaz Saray’ın talep ettiği bazı savunma harcamaları yer almadı. Bunlar arasında Trump sınıfı savaş gemisi programına yönelik 1 milyar dolarlık harcama da bulunuyor.
Senato’dan geçen tasarının, Temsilciler Meclisinde ilerleyen ayrı geçici finansman düzenlemesiyle uzlaştırılması gerekiyor. Ardından düzenlemenin Başkan Trump’ın onayına sunulması öngörülüyor.
Bunun yanı sıra savunma harcamalarının normal askeri bütçenin dışında artırılması için bütçe uzlaştırma sürecinin tekrar kullanılmasına yönelik iki partiden de itirazlar bulunuyor. Kentucky Senatörü Mitch McConnell, haziran ayında ABD Hava Kuvvetlerinin 2027 mali yılı bütçesine ilişkin bir oturumda yeni bir uzlaştırma yasasının çıkarılmayacağı sonucuna varmanın güvenli olduğunu söylemişti.
Pentagon alternatif seçenekleri değerlendiriyor
Golden Dome’un finansmanında yaşanabilecek ciddi bir gecikmenin, programın yoğun 2028 takvimini de etkileyebileceği belirtiliyor. Pentagon’un bütçenin diğer bölümlerinden kaynak aktarması da seçenekler arasında bulunuyor ancak bu yöntem diğer projelerde benzer finansman baskıları yaratabilir.
Guetlein, konuşmasının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada Pentagon’un doğrudan Golden Dome finansmanı sağlanamaması ihtimaline karşı alternatif yöntemleri değerlendirdiğini söyledi.
Golden Dome kapsamında yatırım yapılan bazı uzay kabiliyetlerine ABD Uzay Kuvvetlerinin de yatırım yaptığını belirten Guetlein, programın bu alanlardaki harcamaları sürdürememesi durumunda Uzay Kuvvetlerinin kendi yatırımlarına devam etmeyi tercih edebileceğini ifade etti.
Ayrıca bazı kabiliyetlerin farklı kurumlar tarafından da yürütüldüğünü ve bir bölümünün muharip komutanlıklar tarafından talep edildiğini belirten Guetlein, alternatif yollar bulunduğunu ancak henüz herhangi bir seçenek konusunda karar alınmadığını söyledi.
Golden Dome’daki bütçe çıkmazı, ABD ordusunun aynı dönemde çok sayıda büyük modernizasyon programını yürüttüğü bir süreçte yaşanıyor. Özellikle ABD’nin nükleer caydırıcılık üçlüsünün üç unsurunun yanı sıra bunları destekleyen komuta ve kontrol mimarisinin modernizasyonuna yönelik maliyetli programlar da devam ediyor.
Guetlein’in açıklamaları, Golden Dome’un 2028 hedefleri doğrultusunda ilerlerken finansman konusunda ilk büyük dönüm noktalarından birine yaklaştığını gösteriyor.
Kaynak: TWZ
