NATO, Arktik bölgesinde kullanılmak üzere geliştirilen Task Force X-Arctic sisteminin, Portekiz’deki REPMUS 2026 tatbikatında farklı kurumların sağladığı otonom araçları ortak bir ağda yönetebildiğini bildirdi.
NATO’nun farklı ülkeler, savunma sanayii şirketleri ve akademik kuruluşlar tarafından sağlanan otonom sistemleri tek bir yapı altında yönetmeye yönelik çalışmaları, REPMUS 2026 kapsamında önemli bir test aşamasından geçti. Bir ay süren denemelerde Task Force X-Arctic, çok sayıda otonom sistemi birbirine bağlayarak görev şartları değiştikçe bu unsurları otomatik şekilde yeniden görevlendirebildi.
25 Eylül’de sona eren tatbikat, Portekiz kıyısındaki Tróia bölgesinde gerçekleştirildi. Portekiz Donanması öncülüğünde düzenlenen Robotic Experimentation and Prototyping using Maritime Unmanned Systems (REPMUS), insansız sistemlerin geleneksel askeri unsurlarla test edilmesi ve entegrasyonuna odaklanıyor.
Task Force X-Arctic için REPMUS 2026, yaz aylarında İzlanda açıklarında başlayan deney programının ikinci büyük etkinliği oldu.
Otonom sistemler ortak mimariye bağlandı
REPMUS kapsamında özellikle platformları birbirine bağlayan ve görevlerini koordine eden sistem test edildi. Bu yapı; veri paylaşım katmanı, dijital komuta-kontrol mimarisi ve görev mühendisliği katmanından oluşuyor.
Sistem sayesinde komutanların sensörleri, platformları ve diğer görev unsurlarını ortak bir operasyonel tablo üzerinden koordineli şekilde kullanabilmesi hedefleniyor. Mimari aynı zamanda komutanın niyetini ve verilen görevleri sürekli değerlendirerek değişen koşullara göre bağlı sistemlere yeni görevler atayabiliyor.
Task Force X-Arctic’ın ilk Arktik denemesi Haziran ve Temmuz 2026’da, NATO araştırma gemisi Alliance üzerinde İzlanda açıklarında gerçekleştirilmişti. Bu testlerde sensörler, insansız araçlar ve ortak veri altyapısı ilk kez bütünleşik biçimde kullanılmış; hedeflerin tespit ve takibi için sistemler otomatik olarak görevlendirilmişti.
REPMUS 2026 ise mimarinin çok daha fazla unsur ve farklı sağlayıcılara ait sistemlerle çalışıp çalışamayacağını görmek amacıyla daha geniş bir test ortamı sundu.
Yaklaşık 300 kabiliyet dijital omurgaya bağlandı
Tatbikata 36 donanmadan yaklaşık 1.500 personel, savunma sanayii ve akademik kuruluşlar katıldı. Geniş bir deniz sahasında yüzlerce insansız araçla eş zamanlı faaliyetler yürütüldü.
Task Force X-Arctic bu ortamda yaklaşık 300 farklı kabiliyeti dijital omurga mimarisine bağladı. Böylece sistem, İzlanda’daki ilk denemede mümkün olmayan büyüklük ve karmaşıklık seviyesinde sınandı.
Testler, NATO Bilim ve Teknoloji Organizasyonuna bağlı Denizcilik Araştırma ve Deney Merkezi (CMRE) tarafından yürütüldü. Projenin teknik liderliğini üstlenen CMRE aynı zamanda denizaltı savunma harbi, deniz mayın harbi ve deniz harekât alanının karakterizasyonuna ilişkin çalışmalarını da REPMUS kapsamında Task Force X-Arctic ile birlikte test etti.
Task Force X-Arctic Lideri João Alves, görev mühendisliği katmanının tatbikat sırasında sistemleri sürekli ve otomatik şekilde görevlendirip yeniden görevlendirdiğini belirtti. Alves, REPMUS’un bu yapının değişken ve dinamik bir ortamda doğrulanmasına ve yeni sistemlerin entegrasyonuna imkân sağladığını ifade etti.
