Pentagon’un Arktik bölgesindeki stratejik önem atfettiği Grönland’da üç yeni bölgeye erişim için Danimarka ile görüşmeler yürüttüğü bildirildi. ABD Kuzey Komutanlığı Komutanı General Guillot, bölgedeki artan tehditlere dikkat çekerek daha fazla liman ve havaalanına ihtiyaç duyduklarını belirtirken, yerel halkın plana tepkili olduğu ifade ediliyor.
The New York Times’ın haberine göre ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Arktik bölgesindeki askeri nüfuzunu artırma hedefleri doğrultusunda Grönland’da genişleme planlarını hızlandırdı. Pentagon’un, devasa Arktik adasında üç ek bölgeye erişim sağlamak amacıyla Danimarka ile müzakereler yürüttüğü öğrenildi.
ABD Kuzey Komutanlığı (NORTHCOM) Komutanı General Gregory M. Guillot, mart ayı ortasında Kongre’de düzenlenen bir oturumda yaptığı açıklamada, “Artan tehdit ve Grönland’ın stratejik önemi göz önüne alındığında, ada genelindeki farklı üslere daha fazla erişim sağlamak istiyoruz.” ifadelerini kullandı. General Guillot, Savunma Bakanlığı ve ilgili birimlerle koordineli olarak Arktik bölgesinde olası ihtiyaçlar için ABD Başkanı ve Savunma Bakanı’na daha fazla seçenek sunacak liman ve havaalanı projeleri geliştirdiklerini belirtti.
Pentagon’un hedeflediği alanlar arasında, İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş döneminde kullanılan ancak daha sonra terk edilen Narsarsuaq ve Kangerlussuaq bölgeleri yer alıyor. Kuzey Komutanlığı Sözcüsü Yarbay Teresa C. Meadows, askeri planlamacıların güneyde derin su limanına sahip Narsarsuaq ile güneybatıda büyük uçakların iniş yapabileceği uzun bir piste sahip Kangerlussuaq üzerinde durduğunu teyit etti. Bu bölgelerdeki askeri altyapının çoğu sökülmüş olsa da halihazırda küçük sivil havalimanları işletilmeye devam ediyor.
ABD’li yetkililer, genişleme planları için 1951 tarihli Danimarka-Amerikan Savunma Anlaşması’nı hukuki dayanak olarak kullanıyor. Uzmanlar, bu anlaşmanın ABD’ye geniş haklar tanıdığını ve Danimarka ile Grönland hükümetlerinin bu talepleri reddetmesinin diplomatik açıdan zor olduğunu savunuyor. Danimarka Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü’nden kıdemli araştırmacı Ulrik Pram Gad, teoride “hayır” deme hakları olsa da pratikte ABD’nin bu durumu bir güvenlik riski olarak tanımlayıp adanın kontrolünü tamamen ele geçirme riskine karşı Danimarka’nın zor durumda kalabileceğine dikkat çekiyor.
Genişleme planı gizemini korurken, ABD Dışişleri Bakanlığı, Danimarka Dışişleri Bakanlığı ve Grönland Başbakanlığı konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındı. Öte yandan, nüfusu 60 binin altında olan ve çoğunluğunu yerli İnuit halkının oluşturduğu Grönland’da Amerikan karşıtlığının arttığı gözleniyor. Başkent Nuuk’ta yaşayan yerel halk ve işletme sahipleri, daha fazla Amerikan askeri varlığının kendilerini huzursuz ettiğini dile getiriyor.
Hali hazırda ABD’nin Grönland’da sadece birkaç yüz personelin bulunduğu Pituffik Uzay Üssü (eski adıyla Thule) aktif olarak görev yapıyor. Yeni planın onaylanması durumunda on yıllar sonra ilk kez ABD askeri varlığı ada genelinde kalıcı olarak yayılacak.
