Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nün (IISS) 16 Şubat tarihli analizine göre Çin, son dört yılda nükleer enerjili denizaltı üretimini hızla artırarak ABD’yi denize indirilen platform sayısı ve toplam tonaj bakımından geride bıraktı. Özellikle Bohai Tersanesi’nde eş zamanlı olarak birden fazla gövdenin inşa edildiğine işaret eden uydu görüntüleri ve açık kaynak değerlendirmeleri, Pekin’in modüler üretim ve sanayi kapasitesinde önemli ilerleme kaydettiğini ortaya koyuyor.
Analize göre Çin, 2020-2025 döneminde 115 ila 125 arasında savaş gemisi inşa ederek yılda ortalama 19-21 gemilik üretim temposuna ulaştı. Aynı dönemde ABD, Japonya ve Güney Kore’nin toplam üretimi 46-51 gemi seviyesinde kaldı. Çin donanmasının toplam muharip gemi sayısının yaklaşık 395’e ulaştığı; ABD’nin 296, Güney Kore’nin yaklaşık 140 ve Japonya’nın 103 gemiye sahip olduğu belirtiliyor.
IISS, ABD ve Avrupa tasarımlarının teknoloji ve sessizlik gibi alanlarda niteliksel üstünlüklerini koruduğunu, ancak Çin’in üretim ölçeğinin stratejik hesaplamaları değiştirdiğini vurguladı. ABD Donanması’nın Virginia sınıfı denizaltı programında gecikmeler ve maliyet artışları yaşadığı, ayrıca sanayi altyapısındaki darboğazların hem ulusal filo hedeflerini hem de AUKUS kapsamındaki taahhütleri zorlaştırdığı ifade edildi. Avrupa’da da benzer şekilde Birleşik Krallık’ın Astute ve Dreadnought sınıfı programlarında takvim baskıları bulunduğu, Fransa’nın ise iç ve ihracat siparişleri arasında denge kurmaya çalıştığı kaydedildi.
Analizde, Çin’in artan üretim kapasitesinin denizde sürekli caydırıcılık devriyeleri yürütme ve Batı Pasifik’te operasyonel varlığını genişletme imkânını güçlendirdiği değerlendirildi. Ayrıca Çin’in gemi sayısındaki artışa paralel olarak gemisavar balistik füze kapasitesinde de ABD’ye kıyasla avantaj sağladığına dair değerlendirmelere yer verildi.
Bununla birlikte, Çin denizaltı filosunun karşı karşıya olduğu coğrafi kısıtlara da dikkat çekildi. Güney Çin Denizi’nin sığ yapısının denizaltı hareketlerini izlemeyi kolaylaştırdığı, buna karşılık Tayvan’ın doğu kıyılarında deniz derinliğinin kısa mesafede ciddi biçimde arttığı belirtildi.
