Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da düzenlenen Dünya Savunma Fuarı’nda ABD, Çin, Güney Kore ve Türkiye’den savunma sanayii devleri vitrine çıktı. Çin basını, fuarı manşetlerine taşırken, “Çin, Güney Kore ve Türkiye’nin gölgesinde kaldı” başlığını kullandı.
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da düzenlenen Dünya Savunma Fuarı’nda (World Defence Show), ABD, Çin, Güney Kore ve Türkiye’den savunma sanayii üreticileri, hem mali hem de stratejik açıdan önem taşıyan anlaşmalar için bir araya geldi.
Gökyüzündeki gösteriler ve yerde sergilenen en gelişmiş platformlarla dikkat çeken fuarda, Çin J-10CE ve J-35A savaş uçaklarının modellerini sergilerken, Orta Doğu pazarında payını artıran Wing Loong ve Rainbow (CH) serisi insansız hava araçlarını (İHA) tanıttı.
ÇİN’İN MÜŞTERİ KAZANMASI ZORLAŞTI
Çin merkezli South China Morning Post’tan edinilen bilgilere göre analistler, Çin yapımı insansız hava araçlarının bölgede alıcı bulmaya devam ettiğini, ancak siyasi dengeler nedeniyle Çin savaş uçaklarının Orta Doğu’da müşteri kazanmasının daha zorlu olduğunu belirtti.
GÜNEY KORE İLK KEZ KATILDI
Fuar kapsamında Güney Kore’nin Black Eagles akrobasi timi, Orta Doğu’daki bir savunma fuarına ilk kez katılarak T-50B Golden Eagle uçaklarıyla gösteri yaptı ve beyaz dumanla Güney Kore bayrağındaki Taegeuk sembolünü çizdi.
Çin, hava platformlarına ilişkin teknik özellikleri kamuoyuyla paylaşmamasıyla biliniyor. Ancak J-10CE, Mayıs 2025’teki Hindistan-Pakistan çatışmasının ardından Pakistan tarafından Fransız yapımı Rafale savaş uçaklarını düşürmekte kullanıldığı iddiasıyla dikkat çekti.
Habere göre 2024’te tanıtılan J-35A ise Çin’in en yeni beşinci nesil savaş uçağının kara konuşlu versiyonu olarak öne çıkıyor. Bu model, J-20’nin ardından Çin’in ikinci beşinci nesil savaş uçağı niteliğini taşıyor.
‘İHA TEKNOLOJİSİ HIZLA İLERLİYOR’
Çin Ulusal Havacılık Teknolojisi İthalat ve İhracat Şirketi (CATIC) standında görevli bir yetkili, fuardaki amaçlarının yerel alıcıları çekmek olduğunu belirtti. 40 saat havada kalış süresine sahip tam boy Wing Loong-X modelinin sergilenmesinin de bu stratejinin parçası olduğu ifade edildi.
Yetkili, “İHA teknolojisi hızla ilerliyor. En kapsamlı sistemleri, büyük boyut ve uzun havada kalış kapasitesiyle birleştirenler başarı şansını artırıyor” dedi.
Kıdemli uluslararası savunma araştırmacısı Timothy Heath, Çin’in askeri drone pazarında Batılı rakiplerine kıyasla daha az rekabetle karşılaştığını ve Çin İHA’larının uygun maliyetli ve kaliteli olarak tanındığını belirtti.
Fuarda Pakistan da Çin ile ortak geliştirilen JF-17 Thunder savaş uçağını aktif biçimde tanıttı. Uçağın, geçen yılki Hindistan-Pakistan çatışmasında görev aldığı bildirildi.
‘TÜRKİYE KAAN İLE GÜÇLÜ BİR VARLIK ÜSTLENDİ’
Çin basınına göre Türkiye ise 20,3 metre uzunluğa, 13,4 metre kanat açıklığına ve Mach 1.8 azami hıza sahip beşinci nesil savaş uçağı KAAN’ın modeliyle fuarda güçlü bir varlık gösterdi. İlk uçuşunu 2024’te gerçekleştiren uçak, iki insansız muharip hava aracı (İHA) modeliyle birlikte sergilendi.
‘BAĞIMLILIKTAN DÜNYANIN EN BÜYÜK SİLAH İHRACATÇISINA’
Haberde, “Son yıllarda savunma sanayiinde önemli bir aktör haline gelen Türkiye, yüksek ithalat bağımlılığından dünyanın en büyük 11’inci silah ihracatçısı konumuna yükseldi” ifadeleri kullanıldı.
Çin standının yanında yer alan Güney Kore ise ilk yerli üretim düşük görünürlük özellikli 4.5 nesil savaş uçağı KF-21’i tanıttı. Bu yıl teslimatına başlanması planlanan KF-21’in 2 bin 900 kilometre menzile, Mach 1.82 azami hıza ve 7 bin 620 kilogram faydalı yük kapasitesine sahip olduğu belirtildi. Korea Aerospace Industries, uçağın beşinci ve altıncı nesil kabiliyetlere doğru gelişim potansiyeli sunduğunu açıkladı.
Güney Koreli bir katılımcı, Kore ve Çin savaş uçakları arasında sınırlı bir pazar örtüşmesi bulunduğunu ancak doğrudan rekabetin kısıtlı olduğunu ifade ederek, “Tüm savaş uçakları iki ana sistem etrafında toplanıyor: ABD/Avrupa veya Çin/Rusya. Pazarlar farklı ancak bazı örtüşmeler var. Devletinizin siyasi desteği gerekiyor, ancak biz yine de tanıtım yapıyoruz” dedi.
ABD F-35 MAKETİNİ SERGİLEDİ
ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Riyad’a F-35 satışına onay verilebileceğini ima etmesinden aylar sonra, F-35’in tam boy maketini fuarda sergiledi.
Heath, Çin savaş uçaklarının Batılı muadillerine göre daha düşük maliyetli olmasının cazibe oluşturduğunu ancak savaş uçağı satın alımının son derece pahalı ve siyasi açıdan kritik bir karar olduğuna dikkati çekti.
Heath, “ABD’nin geleneksel müttefikleri, daha ucuz seçenekler olsa bile Washington ile ilişkilerini sürdürmek için ABD veya Batı menşeli uçakları tercih etmeyi sürdürecektir” değerlendirmesinde bulundu.
Habere göre Çin’in en büyük fırsatlarının Rusya’dan müşteri devralmak veya ABD ya da Rusya ile hizalanmamış ülkelerden alıcı bulmak olduğunu belirten Heath, Orta Doğu’nun Çin için potansiyel açıdan Güneydoğu Asya’ya kıyasla daha cazip bir pazar olabileceğini kaydetti.
Kaynak: Milliyet
