ABD Donanması, yayımladığı Mayıs 2026 tarihli “Shipbuilding Plan” raporuyla, Soğuk Savaş sonrası dönemin en kapsamlı deniz gücü dönüşümünü başlattığını açıkladı. “Golden Fleet (Altın Filo)” adı verilen girişim kapsamında ABD, yalnızca savaş gemisi sayısını artırmayı değil; aynı zamanda tersaneleri, üretim altyapısını, insansız sistemleri ve bakım kapasitesini yeniden şekillendirmeyi hedefliyor.
Raporda, ABD’nin mevcut durumda 291 muharip gemiye sahip olduğu belirtilirken, yasal hedef olan 355 gemi seviyesinin halen altında kalındığı vurgulandı. Buna karşın yeni planla birlikte yardımcı gemiler ve insansız deniz araçlarının da toplam güç hesabına dahil edilmesiyle ABD Donanması’nın toplam deniz envanterinin 2030’lu yılların başında 450’nin üzerine çıkması öngörülüyor.
Belgeye göre 2027 mali yılında 34 insanlı savaş gemisi ve 5 insansız platform için finansman talep edildi. 2027-2031 dönemini kapsayan beş yıllık süreçte ise toplam 122 savaş gemisi ve 63 insansız platformun tedarik edilmesi planlanıyor.
Raporda dikkat çeken en önemli mesajlardan biri, ABD’nin artık “barış zamanı üretim temposundan savaş hazırlığı üretim modeline” geçtiği yönündeki vurgu oldu. ABD Donanması, son 20 yılda gemi inşa bütçesinin iki katına çıkmasına rağmen filo büyüklüğünün artmadığını, bunun temel nedeninin ise bürokrasi, değişen gereksinimler, maliyet artışları ve geciken teslimatlar olduğunu ifade etti.
Yeni nesil “Battleship” programı öne çıktı
Planın en dikkat çekici bölümlerinden biri, yeni nesil “BBGN” sınıfı savaş gemisi programı oldu. Nükleer tahrik sistemine sahip olması planlanan bu platformlar; hipersonik silahlar, yüksek enerjili lazerler, gelişmiş elektronik harp sistemleri ve uzun menzilli füze kapasitesiyle donatılacak.
ABD Donanması, söz konusu platformların klasik destroyer konseptinin ötesine geçtiğini belirterek, bu gemilerin yüksek yoğunluklu deniz savaşlarında büyük hacimli ateş gücü sağlayacağını ifade etti. Raporda ayrıca bu savaş gemilerinin güçlü komuta-kontrol altyapısıyla görev kuvvetlerine denizde liderlik edebileceği kaydedildi.
ABD Hint-Pasifik Komutanı Oramiral Samuel Paparo da raporda yer alan değerlendirmesinde, “Savaşlar yalnızca hassasiyetle değil, aynı zamanda kapasite ve yıkıcı güçle kazanılır” ifadelerini kullandı.
Denizaltı üretimi hızlandırılacak
ABD yönetimi, denizaltı üretimini ulusal güvenliğin en kritik alanlarından biri olarak tanımladı. Columbia sınıfı balistik füze denizaltıları için FY27-FY31 döneminde toplam 62 milyar dolar ayrılırken, Virginia sınıfı saldırı denizaltıları için ise yaklaşık 63 milyar dolarlık yatırım planlandı.
Washington yönetimi, 2031 yılına kadar yılda en az bir Columbia sınıfı ve iki Virginia sınıfı denizaltı üretim temposuna ulaşmayı hedefliyor. Raporda denizaltı üretim zincirinin güçlendirilmesi için tedarik altyapısına, iş gücüne ve üretim kapasitesine milyarlarca dolarlık yatırım yapılacağı belirtildi.
İnsansız deniz araçları artık ana unsur
Belgede ilk kez insansız deniz platformları da toplam donanma gücünün resmi parçası olarak tanımlandı. Özellikle Medium Unmanned Surface Vessel (MUSV) programına büyük önem verildiği görüldü.
ABD Donanması, FY27-FY31 döneminde 47 adet MUSV tedarik etmeyi planlıyor. Ayrıca 16 adet Extra Large Unmanned Underwater Vehicle (XLUUV) alımı için de yatırım yapılacağı açıklandı.
Raporda insansız sistemlerin; keşif, hedef tespiti, aldatma, elektronik harp ve düşük maliyetli saldırı görevlerinde kullanılacağı ifade edildi. Bu sistemlerin özellikle yüksek değerli savaş gemilerinin üzerindeki operasyonel yükü azaltması hedefleniyor.
Amfibi güçte büyük genişleme
ABD Deniz Piyadeleri için amfibi harp kapasitesinin artırılması da planın temel başlıklarından biri oldu. FY27-FY31 döneminde 5 adet LPD, 2 adet LHA ve toplam 23 adet Medium Landing Ship (LSM) inşa edilmesi planlanıyor.
Raporda, sürekli olarak en az 3 amfibi görev grubunun (ARG/MEU) aktif görevde tutulmasının stratejik gereklilik olduğu vurgulandı. ABD Deniz Piyadeleri Komutanı General Eric Smith, yeni yatırımların “on yılların en büyük amfibi filo yenileme girişimi” olduğunu ifade etti.
Yapay zeka destekli tersane sistemi geliyor
ABD Donanması, tersanelerde üretim süreçlerini hızlandırmak amacıyla “ShipOS” isimli yapay zekâ destekli dijital üretim sistemini devreye aldığını açıkladı.
Sistem sayesinde üretim planlaması, malzeme yönetimi, iş gücü dağılımı ve bakım süreçleri gerçek zamanlı takip edilecek. Rapora göre pilot uygulamalarda denizaltı üretim planlama süresi 160 saatten 10 dakikanın altına indirildi.
Plan yalnızca askeri değil, aynı zamanda endüstriyel bir dönüşüm hedefi de taşıyor. Raporda mevcut durumda gemi üretiminin yalnızca yüzde 10’unun dağıtık üretim modeliyle gerçekleştirildiği belirtilirken, bu oranın yüzde 50’ye çıkarılmasının hedeflendiği kaydedildi.
ABD yönetimi, yeni modelle ülke genelindeki daha fazla fabrikanın ve özel şirketin gemi üretim zincirine dahil edilmesini amaçlıyor. Bu kapsamda Alabama’daki “Factory 4” üretim tesisine 900 milyon dolarlık kamu yatırımı ve 1,5 milyar dolarlık özel sektör sermayesi aktarıldığı açıklandı.
ABD Donanması, söz konusu planın II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük deniz inşa hamlesi olduğunu belirterek, bunun yalnızca filo büyütme değil aynı zamanda “Amerikan deniz üstünlüğünü yeniden tesis etme stratejisi” olduğunu vurguladı.
