Türkiye ile Irak arasında, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın etkin kullanımını sağlamak amacıyla bir yıl süreli yeni ham petrol taşıma anlaşması imzalandı. Anlaşma kapsamında boru hattının günlük 750 bin varillik kapasitesi Irak devlet petrol şirketlerine tahsis edilirken, taraflar enerji alanındaki iş birliğini daha ileri taşımayı hedefliyor.
Türkiye ile Irak, enerji alanındaki iş birliğinde yeni bir adım attı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi arasında gerçekleştirilen görüşmenin ardından, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın kullanımını düzenleyen bir yıl süreli yeni anlaşma imzalandı. Temmuz ayı boyunca Ankara ve Bağdat’ta yürütülen görüşmelerin ardından varılan mutabakat, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nda düzenlenen törenle resmiyet kazandı.
BOTAŞ ile Irak devlet petrol şirketleri SOMO ve Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında imzalanan “Ham Petrol Taşıma Anlaşması”, mevcut petrol akışının kesintiye uğramadan devam etmesini amaçlıyor. Uzun vadeli ve kapsamlı bir iş birliği modeli oluşturulana kadar geçerli olacak anlaşma kapsamında, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın günlük 750 bin varillik kapasitesi SOMO ve NOC’un kullanımına tahsis edildi. Böylece Silopi-Ceyhan Ham Petrol İletim Sistemi’nin daha verimli işletilmesi hedefleniyor.
İmza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir katıldı. Anlaşmaya BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan imza attı.
Törenin ardından açıklamalarda bulunan Bakan Bayraktar, Türkiye ile Irak arasında son dönemde enerji alanında önemli gelişmeler yaşandığını belirterek, iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığını ifade etti. Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin görüşmesinin ardından enerji projelerinin hız kazandığını, Türkiye Petrolleri’nin Kerkük sahalarındaki ortaklığının da bu sürecin önemli adımlarından biri olduğunu söyledi.
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın yaklaşık yarım asırdır iki ülke arasındaki enerji ticaretinde kritik rol üstlendiğine dikkat çeken Bayraktar, hattın yalnızca Türkiye ve Irak için değil, küresel petrol arz güvenliği açısından da stratejik önem taşıdığını dile getirdi. Bayraktar, özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler nedeniyle alternatif ihracat güzergâhlarının daha da önem kazandığını belirterek, hattın bu açıdan önemli bir seçenek sunduğunu ifade etti.
Türkiye’nin yaklaşık 50 yıldır Silopi’den Ceyhan’a uzanan iki boru hattını işletmeye hazır durumda tuttuğunu vurgulayan Bayraktar, günlük toplam 1,5 milyon varil kapasiteye sahip sistemin tam kapasiteyle kullanılmasını hedeflediklerini söyledi. Bayraktar, ilerleyen dönemde yalnızca Irak’tan değil, Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinden gelecek petrolün de bu güzergâh üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılmasının planlandığını kaydetti.
Bakan Bayraktar ayrıca, Türkiye’deki rafinerilerin ihtiyaç duyacağı günlük 1 milyon varillik petrolün Irak tarafından karşılanmasına yönelik hedefin enerji arz güvenliği açısından önemli olduğunu belirtti. Türk rafinerilerinin tarihsel olarak Irak ve Kerkük petrolüne uygun şekilde tasarlandığını hatırlatan Bayraktar, mevcut durumda rafineri ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unun Irak’tan karşılandığını, boru hattının yeniden etkin şekilde kullanılmasıyla bu oranın önemli ölçüde artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Bayraktar, enerji alanındaki iş birliğinin petrolün yanı sıra doğal gaz ve elektrik gibi farklı alanlara da yayılacağını belirterek, iki ülke arasındaki 17 milyar dolarlık ticaret hacmini daha yüksek seviyelere taşımayı amaçladıklarını söyledi.
Anlaşmanın imzalandığı hafta içinde enerji alanında bir diğer önemli gelişme de Türkiye Petrolleri’nin, BP’nin Kerkük merkezli şirketine yüzde 15 oranında ortak olması oldu. Proje kapsamında Kerkük’teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarının yer aldığı sözleşme alanında ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde hidrokarbon kaynağı bulunduğu değerlendiriliyor.
