Rusya’nın Starlink’e alternatif olarak geliştirdiği Rassvet uydu haberleşme sistemi, Ukrayna üzerinde düzenli kapsama sağlamaya başladı. Militarnyi’nin uydu haberleşme uzmanı Volodymyr Stepanets’e dayandırdığı bilgilere göre sistem, her gün en az iki kez bir saatten uzun süreyle güvenilir bağlantı imkânı sunuyor.
Rassvet sistemi, 2020 yılında Rus telekomünikasyon şirketi MegaFon bünyesinde bir araştırma birimi olarak kurulan ve daha sonra IKS Holding çatısı altında bağımsız bir yapıya dönüşen Bureau 1440 tarafından geliştiriliyor.
İlk uydu grubu operasyonel yörüngeye yerleşti
Bureau 1440, operasyonel nitelikteki ilk 16 Rassvet uydusunu 23 Mart 2026’da Plesetsk Kozmodromu’ndan fırlattı. Haberde yer alan bilgilere göre 31 Temmuz 2026 itibarıyla bu uydulardan 12’si planlanan 550 kilometrelik yörünge irtifasına ulaştı.
Üç uydunun yükselişini sürdürdüğü, bir uydunun ise muhtemel bir üretim hatası nedeniyle kaybedildiği bildirildi.
Stepanets, mevcut uyduların zincir benzeri bir yapı oluşturduğunu ve yaklaşık 90 dakikalık aralıklarla farklı bölgeler üzerinden geçtiğini belirtti. Uzman, sistemin henüz kesintisiz kapsama sağlamadığını ancak mevcut yoğunluğun önceki aşamalara göre belirgin şekilde arttığını ifade etti.
Ukrayna üzerinde günlük iletişim pencereleri
Uydu takip verileri, Rassvet ağının Ukrayna üzerinden günde yaklaşık dört kez geçtiğini gösteriyor. Bu geçişlerin yalnızca iki veya üçünde uyduların, yer terminalleriyle istikrarlı bağlantı kurulmasına imkân verecek yüksekliğe ulaştığı belirtiliyor. Kullanılabilir geçişlerin yaklaşık 60 ila 90 dakika sürdüğü aktarılıyor.
Ukraynalı analistler, söz konusu zaman aralıklarının Rus birlikleri tarafından çeşitli insansız sistemlerin uydu bağlantısı üzerinden kontrol edilmesinde kullanılabileceğini değerlendiriyor. Bu sistemler arasında deniz dronları ile Geran-2, Geran-3 ve Geran-4 platformları temelinde geliştirilen ağır taarruz ve keşif dronları gösteriliyor. Ancak bu araçların hâlihazırda Rassvet üzerinden operasyonel olarak kontrol edildiğini doğrulayan kesin bir bilgi bulunmuyor.
Terminaller seri üretime hazırlanıyor
Bureau 1440 tarafından geliştirilen kullanıcı terminallerinin uzunluk ve genişliğinin 60 santimetreye kadar çıktığı, ağırlığının ise 15 kilogramın altında olduğu bildirildi.
Terminallerin saniyede 1 gigabite kadar veri aktarım kapasitesi sunduğu ve eksi 40 ile artı 40 derece arasındaki sıcaklıklarda çalışabilecek şekilde tasarlandığı belirtildi.
Starlink terminallerine benzer biçimde aktif faz dizili anten kullanan cihazlar, uyduları otomatik olarak bulabiliyor, bağlantı kurabiliyor ve mekanik yönlendirmeye ihtiyaç duymadan iletişimi sürdürebiliyor.
Açık kaynaklı bilgilere göre terminalin temel sürümü tamamlandı ve seri üretim hazırlıkları devam ediyor. Üretimin ölçek kazanması hâlinde terminallerin Rus ordusunun kullanımına sunulabileceği değerlendiriliyor.
İkinci uydu grubu gizlilik altında fırlatıldı
Rusya, ikinci 16 uyduluk Rassvet-3 grubunu 19 Temmuz 2026’da yine Plesetsk Kozmodromu’ndan fırlattı. Fırlatma öncesinde hava ve deniz sahalarına ilişkin uyarıların belirsiz ve sürekli değişen biçimde yayımlandığı, bunun da kesin tarih, roket tipi, uçuş rotası ve taşınan yükün önceden belirlenmesini zorlaştırdığı ileri sürüldü.
Rusya Savunma Bakanlığı ile Roscosmos’un fırlatmayı önceden kamuoyuna doğrulamadığı, resmi açıklamaların Bureau 1440’ın uyduların başarıyla yerleştirildiğini duyurmasının ardından geldiği kaydedildi. Hollandalı araştırmacı Bart Hendrickx, uygulanan gizliliği Plesetsk çevresinde Aralık 2025’ten itibaren görülen Ukrayna bağlantılı drone faaliyetleriyle ilişkilendirdi.
Kesintisiz kapsama hedefi 2027
Bureau 1440, Rassvet’in ticari faaliyetlerine 2027’de başlamasını planlıyor. Daha önce açıklanan hedeflere göre uydu sayısının 2027’de 250’ye, 2030’da 730’a ve 2035’te 900’ün üzerine çıkarılması öngörülüyor.
Bununla birlikte mevcut fırlatma temposunun bu hedeflerin gerisinde kaldığı belirtiliyor. İlk ve ikinci uydu grupları arasında yaklaşık dört ay bulunurken, planlanan seviyeye ulaşılması için ayda yaklaşık 16 uydunun fırlatılması gerektiği ifade ediliyor. Mevcut dört aylık aralığın korunması durumunda Rusya’nın Mart 2027’ye kadar dördüncü uydu grubunu uzaya gönderebileceği ve 2027 yazının ortalarında Ukrayna üzerinde kesintisiz kapsama sağlayabileceği tahmin ediliyor.
Kaynak: Defence Blog
