ABD Hava Kuvvetleri, savaş uçağı motorlarının üretiminde uzun süredir devam eden sorunlara karşı yeni bir tedarik modeli geliştirmeyi planlıyor. Yayımlanan Bilgi Talebi belgesinde, mevcut sanayi altyapısının üretim gecikmeleri, kalite kontrol problemleri ve kritik bileşenlerdeki eskime nedeniyle “önemli zorluklar” yaşadığı belirtildi. Belgede, azalan üretim kaynakları ve malzeme kıtlığı da başlıca riskler arasında gösterildi.
Stratejik rekabet süreci başlatılacak
Hava Kuvvetleri, bu sorunların aşılması amacıyla sanayiyi yenilikçi üretim yöntemlerine ve daha dayanıklı tedarik zincirleri kurmaya teşvik edecek stratejik bir rekabet süreci yürütmeyi hedefliyor. Bilgi Talebi’ne yanıt vermek isteyen şirketler için son tarih 28 Ağustos olarak açıklandı.
Yeni girişimin, ABD Hava Kuvvetlerinin farklı uçak programlarında karşılaştığı motor kaynaklı gecikmelerin ardından gündeme geldiği ifade edildi.
F-35 ve B-52 programlarında motor kaynaklı gecikmeler
F-35 savaş uçaklarının teslimat ve modernizasyon süreçleri motor sorunları nedeniyle gecikirken, ABD Sayıştayı geçen yıl yayımladığı raporda motor yüklenicisinin 20 yıllık üretime rağmen hâlâ sözleşme şartlarına uygun motor teslim edemediğini kaydetti.
B-52 modernizasyon programında da motorlarla bağlantılı sorunların maliyetleri 3 milyar dolar artırdığı ve ilk operasyonel kabiliyet takvimini 15 ay geciktirdiği belirtildi.
Yıllık 180’den fazla motor hedefi
Hava Kuvvetleri, bu tablo karşısında 2034 yılına kadar yıllık 180’den fazla motor tedarik edilmesini öngören çok yıllı bir savaş uçağı motoru alım projesi üzerinde çalışıyor. Bilgi Talebi belgesinde özellikle F-15EX ve F-16 platformları için kullanılacak motorlara atıfta bulunuldu.
Yeni yaklaşımda, yalnızca ilk satın alma bedeline değil, motorun tüm yaşam döngüsü maliyetine odaklanılacağı bildirildi. Üreticilerin daha yetenekli, güvenilir ve düşük maliyetli motorlar sunmaları; aynı zamanda kesintisiz ve dayanıklı bir tedarik zinciri kurmaları bekleniyor.
Bakım kolaylığı ve tedarik güvenliği ön planda
Hava Kuvvetleri ayrıca bakım kolaylığını önceliklendiren, lojistik yükü azaltan ve uçuş hattındaki operasyonel hazırlığı artıran bir tedarik stratejisi uygulamayı planlıyor.
Seçilecek ortağın, ani ihtiyaç artışlarını karşılayabilecek üretim kapasitesine sahip olması ve ABD Hava Kuvvetleri ile Yabancı Askerî Satışlar kapsamındaki F-15EX ve F-16 programlarına düzenli motor sağlayabilmesi isteniyor.
Üreticilerden yatırım ve kapasite planı talep edildi
Şirketlerden motor geliştirme ve üretim takvimlerinin yanı sıra, tesis genişletme, takım modernizasyonu ve ileri otomasyon gibi özel sermaye yatırımlarının hangi asgari üretim hacminde ekonomik hâle geleceğini açıklamaları da talep ediliyor.
Hava Kuvvetleri, bu yatırımların uzun vadede birim maliyetleri nasıl düşüreceğinin de şirketler tarafından ortaya konulmasını istiyor.
Ham madde ve üretim darboğazları mercek altında
Belgede ayrıca özel titanyum ve nikel alaşımları gibi ham maddelere erişim ile gelişmiş döküm ve dövme kapasitesindeki darboğazların üretim artışı açısından taşıdığı risklere dikkat çekiliyor.
Çin’in nadir toprak elementlerinin satışını kısıtladığı ve ülkeler arasında ham madde rekabetinin arttığı bir dönemde, Hava Kuvvetleri üreticilerin gerekli malzemeleri güvenli biçimde temin edebilmesini kritik bir unsur olarak değerlendiriyor.
Kaynak: DefenseNews
