Türkiye’nin denizlerdeki millî mühendislik gücü STM, Portekiz Deniz Kuvvetleri için inşa ettiği Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi Projesi’nde, ikinci gemi N.R.P. FERNANDO PESSOA’nın blok kızağa koyma törenini İstanbul’da gerçekleştirdi. Türkiye’nin bir Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi ülkeye ilk askerî gemi ihracatı olma özelliğini taşıyan projede, iki geminin inşası eş zamanlı olarak yürütülüyor.
Türk savunma sanayiinin denizcilik alanındaki öncü şirketi STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş., uluslararası askerî denizcilik projelerinde önemli bir kilometre taşını daha geride bıraktı.
Portekiz Deniz Kuvvetleri’nin açtığı Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi ihalesinde dünyanın önde gelen askerî denizcilik firmalarını geride bırakan STM, 17 Aralık 2024 tarihinde Portekiz’in başkenti Lizbon’da imzaladığı sözleşmeyle Türkiye’nin AB ve NATO üyesi bir ülkeye ilk askerî gemi ihracatına imza atmıştı. Sözleşmenin imzalanmasının ardından tasarım faaliyetleri tamamlanan projede, ilk gemi N.R.P. LUÍS DE CAMÕES’in inşa süreci Kasım 2025’te gerçekleştirilen sac kesim töreniyle başladı. İlk geminin blok kızağa koyma töreni Ocak 2026’da yapılırken, ikinci geminin sac kesimi ise 18 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirildi. İlk geminin blok inşa ve donatım faaliyetleri devam ederken, projenin ikinci gemisi N.R.P. FERNANDO PESSOA’nın (A5212) blok kızağa koyma töreni, 20 Ekim 2026 tarihinde İstanbul’da ADA Tersanesi’nde düzenlendi.
Törene, Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa, Donanma Komutanı Oramiral Kadir Yıldız, Portekiz Deniz Kuvvetleri ve Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’ndan temsilciler, STM ve ADA Tersanesi yöneticileri ile proje ekipleri katıldı.
Güleryüz: İki Gemiyi Eş Zamanlı İnşa Ediyoruz
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, törende yaptığı konuşmada, Portekiz Deniz Kuvvetleri için yürütülen projenin planlanan takvim doğrultusunda ilerlediğini belirterek, şunları söyledi:
“Türkiye’nin lider deniz mühendisliği şirketi olarak, 11 farklı tersanede yürüttüğümüz 44 deniz platformu projesinden edindiğimiz tecrübeyi dost ve müttefik ülkelere aktarmaya devam ediyoruz. Türkiye’nin bir AB ve NATO üyesi ülkeye ilk askerî gemi ihracatı olan Portekiz projemizde bugün önemli bir eşiği daha geride bırakıyoruz. İlk geminin blok inşa ve donatım faaliyetleri devam ederken, ikinci geminin de bloklarını kızağa alarak her iki geminin inşasını eş zamanlı olarak aynı tersanede sürdürüyoruz. Gemilerimizi 2027 yılında denize indirecek ve 2028 yılı içinde de Portekiz Deniz Kuvvetleri’ne teslim edeceğiz. Türk mühendisliğinin birikimini ve savunma sanayiimizin gücünü dost ve müttefik ülkelerin denizlerine taşımaktan, ülkemizin askerî gemi ihracatındaki başarılarına yeni bir halka eklemekten büyük gurur duyuyoruz.”
Nobre: Bu Gemi Bir Kuvvet Çarpanı Görevi Üstlenecek
Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa, törende yaptığı konuşmada, inşa edilen geminin Portekiz Deniz Kuvvetlerinin operasyonel kabiliyetlerine önemli katkılar sağlayacağını belirterek şunları söyledi:
“Bu gemi, insani yardım ve afet müdahalesinden güç projeksiyonuna ve muharebe harekâtlarına kadar geniş bir görev yelpazesinde ihtiyaç duyulan lojistik desteği sağlayarak Portekiz Deniz Kuvvetlerinin operasyonel esnekliğini önemli ölçüde artıracaktır. Bir lojistik destek gemisinden çok daha fazlası olacak bu gemi, gerçek anlamda bir kuvvet çarpanı görevi üstlenecektir. Hizmete girmesiyle birlikte NATO’nun deniz harekâtlarına sunduğumuz desteği güçlendirecek, müttefiklerimizle birlikte çalışabilirliğimizi geliştirecek ve Avrupa-Atlantik bölgesinin kolektif savunmasına katkımızı pekiştirecektir.
Bu proje, iki NATO müttefiki olan Türkiye ve Portekiz arasındaki güçlü ilişkilerin, karşılıklı güvenin, bilgi paylaşımının ve stratejik iş birliğinin somut bir göstergesidir. Ortak hedefler doğrultusunda birlikte çalışma kabiliyetimizi ortaya koyan bu önemli projenin hayata geçirilmesindeki katkılarından dolayı Türk makamlarına, Türk Deniz Kuvvetlerine, STM’ye ve emeği geçen tüm çalışanlara Portekiz Deniz Kuvvetleri adına teşekkür ediyorum.”
Portekiz’in Denizcilik Mirası Gemilerin İsimlerinde Yaşayacak
Proje kapsamında inşa edilen gemilere, Portekiz’in köklü edebiyat ve denizcilik mirasını yansıtan isimler veriliyor. İlk gemi, Portekiz’in millî şairi Luís de Camões’in adını taşırken, daha önce Kral Dom Dinis’in adının verilmesi planlanan ikinci geminin ismi, Portekiz Deniz Kuvvetlerinin kararıyla N.R.P. FERNANDO PESSOA olarak değiştirildi. Portekiz’in 20. yüzyıldaki en önemli şairlerinden Fernando Pessoa, eserlerinde ülkesinin denizcilik tarihine ve kültürel mirasına önemli bir yer ayırıyor.
Çok Yönlü Görev Fonksiyonu
Gemiler, STM ana yükleniciliğinde İstanbul’da, ADA Tersanesi’nde inşa ediliyor. Türkiye’nin askeri deniz sistemleri mühendisliğinde geldiği seviyeyi gösterme açısından önemli bir proje olarak kabul edilen, Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemileri, modüler bir tasarım içeriyor. Gemiler, lojistik destek sağlama, denizde akaryakıt ve kargo transferi yapmasının yanı sıra, zırhlı araç taşıma kapasitesi ile müşterek güç aktarımı ve amfibi harekât maksatlı da görev alabilecek. Gemiler 20 adede kadar hafif zırhlı taktik araç taşıyabilecek. Gemiler, modüler, özgün ve çok yönlü tasarımları sayesinde, kriz zamanlarında; insani yardım, arama kurtarma, tıbbi destek gibi görevleri de yerine getirecek. Entegre muhabere sistemi ile donatılmış bu gemiler komuta ve kontrol kabiliyetleri ile de öne çıkacak.
Zırhlı Araç Taşıyacak, Denizde İkmal Yapacak
137 metre uzunluğa, 11000 ton deplasmana, 18+ knot azami sürate sahip olacak gemiler, 30 gün boyunca kesintisiz denizde kalabilecek. Toplamda 100 görev personeline ilave olarak 100 hariçten kişi barındırma kapasitesine sahip gemilerde, 20 adede kadar hafif zırhlı taktik araç taşınabilecek. Ağırlıklı olarak hava savunma harbi olmak üzere, tüm temel harp nevilerine yönelik sensör ve silah sistemlerini bünyesinde barındıracak. Gemiler, yakın hava savunma sistemleri, 12.7 mm uzaktan komutalı silah sistemleri ve chaff /dekoy sistemleri ile donatılacak, çok sayıda ileri sensör ve sistemleri bünyesinde barındıracak. Gemilerde ayrıca Helikopter ve İnsansız Hava Araçları (İHA) için platform ve İHA’lar için hangar da olacak.
