Ukrayna’daki savaşta yaygın biçimde kullanılan birinci şahıs görüşlü (FPV) droneler, Arktik bölgede faaliyet gösteren NATO ülkelerinin de dikkatini çekmeye başladı. Norveç’te düzenlenen Cold Response 2026 tatbikatı kapsamında, bu tür insansız hava araçlarının kutup koşullarında operasyonel olarak kullanılabilirliği sahada test edildi.
Defence News’in haberine göre Arktik Dairesi’nin yaklaşık 240 kilometre kuzeyinde gerçekleştirilen tatbikatta, Norveç Silahlı Kuvvetleri’nin uzun menzilli keşif birliğine bağlı iki asker ormanlık bir bölgede konuşlandı. Birliğin konumunu ele veren nadir unsurlardan biri, kar üzerinde bulunan küçük gri bir FPV drone oldu. Beyaz kamuflajlı askerlerin bulunduğu bölgede dikkat çeken bu drone’un, ABD üretimi Skydio X10D modeli olduğu belirtildi. Aynı sistemin Ukrayna kuvvetleri tarafından da kullanıldığı ifade edildi.
Skydio X10D’nin üreticisi olan ABD merkezli şirket, Temmuz ayında Norveç Savunma Bakanlığı ile 9,4 milyon dolarlık bir sözleşme imzaladı. Bu anlaşma kapsamında Norveç ordusunun söz konusu drone sistemlerini envanterine dahil ettiği bildirildi.
Tatbikat sırasında konuşan ve birimin hassasiyeti nedeniyle ismini açıklamayan bir Norveçli subay, Ukrayna’daki savaş deneyimlerinden elde edilen derslerin Norveç tarafından yakından incelendiğini söyledi. Subay, Norveç’in özellikle FPV droneler ve istihbarat toplama amaçlı insansız hava araçlarının kullanımını artırmayı hedeflediğini belirtti.
Norveçli subay, bu sistemlerin doğrudan kullanılmasının yeterli olmayacağını, aynı zamanda Arktik çevre koşullarına uygun şekilde uyarlanması gerektiğini ifade etti. Cold Response 2026 tatbikatının da bu tür teknolojilerin zorlu iklim koşullarında nasıl performans gösterdiğini değerlendirmek için önemli bir fırsat sunduğunu dile getirdi.
Tatbikatın 9–19 Mart tarihleri arasında gerçekleştirildiği ve farklı NATO ülkelerinden birliklerin katıldığı bildirildi. Norveçli yetkililer, FPV dronelerin yüksek değerli hedeflere yönelik operasyonlarda kullanılma ihtimalinin de değerlendirildiğini aktardı.
Norveçli subay, bazı operatörlerin bu sistemleri kullanabilmek için simülatör eğitimine başladığını ancak FPV dronelerin henüz resmi eğitim programlarına tam anlamıyla dahil edilmediğini belirtti. Bu nedenle söz konusu kabiliyetin Norveç ordusu açısından oldukça yeni olduğu ifade edildi.
Tatbikat kapsamında Norveç Ordusu Kara Harp Merkezi de farklı bir drone modelini sergiledi. Kara Harp Merkezi, Norveç ordusunun silah sistemlerinin geliştirilmesi ve eğitim faaliyetlerinden sorumlu kurumları arasında yer alıyor. Merkezin aynı zamanda drone ve sensör sistemlerini test ettiği bildirildi.
Skydio drone sistemini kullanan bir Kara Harp Merkezi subayı, Cold Response tatbikatı çerçevesinde Norveç ordusunun neredeyse tüm birliklerine istihbarat toplama görevleri için drone kabiliyeti sağlandığını söyledi. Subay, söz konusu sistemlerin şu ana kadar genel olarak iyi performans gösterdiğini ancak Norveç Arktiği’nde görülen zorlu çevre koşullarının bazı teknik sorunlara yol açtığını dile getirdi.
Bu sorunların başında ise batarya performansı geliyor. Subay, soğuk hava koşullarının drone bataryalarının çalışma süresini önemli ölçüde düşürdüğünü ve bunun Arktik bölgede drone operasyonlarını zorlaştıran temel faktörlerden biri olduğunu ifade etti.
Tatbikatta Norveçli birlikler tarafından kullanılan bir diğer FPV drone ise düşük maliyetli parçalarla üretilmiş bir sistem oldu. Kendi imkânlarıyla geliştirilen bu drone’un tek yönlü saldırı amacıyla tasarlandığı belirtildi. Patlayıcı taşıyabilen bu drone’un, ne kadar mesafe kat edebileceğini görmek amacıyla test edildiği aktarıldı.
Cold Response 2026 tatbikatına katılan bir diğer ülke olan ABD de deneysel bir FPV drone sistemini sahaya getirdi. ABD Deniz Piyadeleri tarafından kullanılan bu sistemin Johns Hopkins Üniversitesi tarafından geliştirildiği bildirildi.
Söz konusu drone’un dikkat çeken özelliklerinden biri, etrafına yerleştirilen koruyucu kafes yapısı oldu. Bu kafesin eğitim faaliyetleri sırasında sistem kayıplarını azaltmak amacıyla tasarlandığı belirtildi. Kafes sayesinde drone’un çarpışma sırasında tamamen hasar görmesinin önüne geçildiği ve gerekli durumlarda kolay şekilde onarım yapılabildiği ifade edildi.
ABD Deniz Piyadeleri bu sistemi, “force-on-force” olarak adlandırılan eğitim senaryolarında kullandı. Bu senaryolarda dost kuvvetler, gerçek bir rakip kuvveti temsil eden unsurlarla karşı karşıya geliyor.
Yetkililer, bu tür eğitimlerin drone operatörlerinin saldırı amaçlı uçuş becerilerini geliştirmesine katkı sağladığını ve aynı zamanda karşı-drone taktiklerinin geliştirilmesine yardımcı olduğunu belirtti. Bu sayede pilotların hayatta kalma ihtimalinin artırılmasının da hedeflendiği ifade edildi.
ABD Deniz Piyadeleri 2. Tümen İnsansız Sistemler Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Başçavuş Patrick Harrington da Arktik koşullarında FPV drone kullanımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Harrington, bu tür sistemlerin kutup şartlarında kullanılmasındaki en büyük zorluklardan birinin enerji yönetimi olduğunu söyledi.
Harrington ayrıca tatbikat sırasında müttefik ülkeler arasında drone kullanımı konusunda karşılıklı bilgi alışverişi yapıldığını ifade etti. NATO ülkelerinin FPV droneleri nasıl kullandığı, hangi sistemleri tercih ettiği ve bu sistemleri hangi yöntemlerle uçurduğu gibi konuların tatbikat kapsamında ele alındığını dile getirdi.
Kaynak: Defence News
