Ukrayna Savunma Bakanlığı, İsveç tarafından sağlanan ASC 890 havadan erken ihbar ve kontrol uçağının Mart 2026’da Ukrayna üzerinde ilk muharebe görevlerini gerçekleştirdiğini açıkladı. Böylece uçağın teslimat sonrasında operasyonel kullanıma geçtiği ilk kez resmi olarak doğrulandı.
Ukrayna, hava kuvvetlerinin durumsal farkındalık ve hava harekâtlarını koordine etme kabiliyetinde yeni bir döneme geçti. Ukrayna Savunma Bakanlığı, İsveç’in tedarik ettiği ASC 890 havadan erken ihbar ve kontrol uçağının Mart 2026’da ilk muharebe görevlerini icra ettiğini doğruladı.
Açıklama, Bakanlığın 4 Eylül 2026’da yayımladığı Hava Kuvvetleri Kabiliyet Koalisyonu’na ilişkin bilgilendirmede yer aldı. Ekim 2023’te Ukrayna Savunma Temas Grubu çatısı altında kurulan koalisyonun eş liderliğini Danimarka, Hollanda ve ABD yürütüyor. Yapıda toplam 14 ülke bulunuyor.
ASC 890, Ukrayna’nın ilk ve tek özel havadan erken ihbar ve kontrol platformu olma özelliğini taşıyor. İsveç’in transferinden önce Ukrayna Hava Kuvvetleri bu sınıfta bir uçak işletmiyordu. Bakanlık, bugüne kadar kaç sorti gerçekleştirildiğini, uçağın hangi noktadan operasyon yürüttüğünü veya görev profilini açıklamadı.
İsveç, ASC 890 transferini Mayıs 2024’te Ukrayna’ya yönelik 16’ncı askeri destek paketi kapsamında duyurmuştu. Ukrayna Savunma Bakanlığı transferi Ağustos 2025’te doğrularken, ilk muharebe sortileri Mart 2026’da gerçekleştirildi.
ASC 890, Saab 340 bölgesel turboprop uçağına Erieye aktif elektronik taramalı dizi radarının entegre edilmesiyle oluşturulan bir platform. Ukrayna Savunma Bakanlığına göre uçak, hava hedeflerini uzun mesafelerden tespit edebiliyor, hava muharebe operasyonlarının koordinasyonunu sağlayabiliyor ve savaş uçaklarının daha etkin kullanılmasına katkıda bulunuyor.
İsveç hizmetinde S 100D Argus olarak bilinen uçak, 1997’de hizmete giren S 100B Argus’un NATO uyumlu komuta-kontrol sistemleri ve ilave görev konsollarıyla modernize edilmiş versiyonu. Saab, Erieye radarının ölçümlenmiş menzilini 450 kilometre, yoğun parazit veya elektronik karıştırma koşullarında savaş uçağı büyüklüğündeki hedeflere karşı tespit menzilini ise yaklaşık 350 kilometre olarak veriyor. Sabit anten her iki yanda 150 derecelik alanı tararken, uçağın doğrudan önünde ve arkasında kör sektörler bulunuyor.
İsveç, ASC 890’ları Ukrayna’ya vermeden önce bu kabiliyeti yeni uçaklarla değiştirme kararı almıştı. Haziran 2022’de iki GlobalEye uçağı sipariş eden İsveç, Haziran 2024’te üçüncü uçak için de opsiyonu kullandı. İsveç hizmetinde S 106 olarak adlandırılan GlobalEye’ın 2027’de hizmete girmesi bekleniyor.
Ukrayna Savunma Bakanlığı ayrıca ASC 890’ın F-16, Mirage 2000 ve Gripen ile birlikte NATO standartlarıyla uyumlu, ağ merkezli bir hava muharebe sisteminin temelini oluşturduğunu belirtti.
Ukrayna’nın Gripen filosuna yönelik süreç de devam ediyor. Saab, 30 Haziran 2026’da İsveç Savunma Malzeme İdaresi ile Ukrayna için 16 yeni üretim Gripen E savaş uçağını kapsayan sözleşme imzaladı. Yaklaşık 24,6 milyar İsveç kronu, imza tarihindeki kurla yaklaşık 2,5 milyar dolar değerindeki uçakların 2029 ve 2030’da teslim edilmesi planlanıyor. İsveç ayrıca kendi hava kuvvetleri stoklarından 16 adet eski nesil Gripen C/D savaş uçağını askeri yardım kapsamında Ukrayna’ya vermeyi taahhüt etti. Bu uçakların teslimatlarının ise 2027’nin başında başlaması bekleniyor.
Kaynak: Aerotime
