Rusya’nın önde gelen havacılık ve savunma şirketi Birleşik Uçak Şirketi (UAC), askerî ve sivil uçak geliştirme süreçlerinde yapay zekâ destekli tasarım teknolojilerinin kullanımını artırmayı hedefliyor. Su-57 ve Su-35 savaş uçaklarından MC-21 yolcu uçağına kadar geniş bir üretim portföyüne sahip şirket, dijital mühendislik altyapısını geliştirerek yeni uçakların tasarım süresini kısaltmayı ve mevcut platformların modernizasyon maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor.
UAC tarafından yapılan açıklamada, mühendislik ekiplerinin yapay zekâ dahil yeni yazılım çözümlerini değerlendirdiği ve uçak geliştirme faaliyetlerinin dijital modeller üzerinden yürütülmesine yönelik çalışmaların sürdüğü belirtildi.
Şirkete göre dijital tasarım teknolojileri, mühendislerin daha büyük veri kümelerini analiz etmesine ve farklı uçak konfigürasyonlarını karşılaştırarak uygun tasarımları belirlemesine olanak sağlıyor.
GigaChat ile yeni uçak tasarımında pilot proje
UAC, Rusya’nın Sberbank tarafından geliştirilen GigaChat yapay zekâ modelini uçak tasarımında kullanmaya yönelik bir pilot proje yürütüyor.
Şirketin Üst Yöneticisi Vadim Badeha, mayıs ayında yaptığı açıklamada GigaChat’in yeni bir uçağın erken tasarım aşamasında üretken tasarım amacıyla test edildiğini duyurmuştu.
Pilot projenin ilerleyen aşamalarında yapay zekâ teknolojisinin yapısal dayanım ve aerodinamik hesaplamalarda da kullanılmasının planlandığı belirtildi.
UAC Genel Tasarımcısı Sergey Korotkov ise 13 Ekim’deki açıklamasında, belirli mühendislik sorunlarının çözümüne katkı sağlaması koşuluyla yapay zekânın uçak tasarımında kullanılmaması için bir neden bulunmadığını ifade etti.
Bununla birlikte şirket, yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca somut mühendislik ihtiyaçlarını karşılayabildiği alanlarda kullanılacağını vurguluyor.
Batılı yazılımların yerini Rus sistemleri aldı
Rusya’nın havacılık sektöründe yerli dijital tasarım çözümlerine yönelmesinde Batılı şirketlerin ülkeden çekilmesi önemli rol oynadı.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırılarının ardından Dassault Systèmes, Siemens ve Autodesk gibi yazılım üreticileri Rusya pazarından ayrıldı.
Bu gelişme, Rus havacılık sanayiinin uzun yıllardır kullandığı yabancı tasarım ve mühendislik yazılımlarına erişimini sınırlandırdı.
UAC, yaptırımların ardından tasarım bürolarında Rus yapımı yazılımlara geçiş yaptığını açıkladı.
Şirketin verdiği bilgilere göre yaklaşık 4 bin mühendislik iş istasyonu yerli yazılımlarla donatılırken ürün yaşam döngüsü yönetiminde kullanılan dokuz temel yazılım modülü değiştirildi.
Aylar süren mühendislik hesaplamaları günlere indirildi
UAC, dijital tasarım teknolojilerinin bazı mühendislik süreçlerinde önemli zaman tasarrufu sağladığını belirtiyor.
Şirketin 16 Ekim’de yaptığı açıklamaya göre kabin ısı dengesi ve hidrolik ağlar gibi uçak sistemlerine yönelik bazı hesaplamaların tamamlanma süresi, dijital tasarım yöntemleri sayesinde aylardan günlere indirildi.
UAC uzmanları, dijital teknolojilerin daha geniş veri kümeleri üzerinde çalışma imkânı sunduğunu ve uçakların kullanım ömrü boyunca geliştirilecek yeni versiyonların daha hızlı ve düşük maliyetle tasarlanmasına katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.
MC-21 programında yaklaşık iki yıllık gecikme
Rusya’nın yapay zekâ ve yerli mühendislik yazılımlarına yönelmesi, sivil havacılık programlarında yaşanan gecikmelerle aynı döneme denk geliyor.
Batı menşeli bileşenlerin Rus üretimi alternatiflerle değiştirilmesi süreci, UAC’nin önemli sivil uçak projelerinde takvim değişikliklerine yol açtı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, haziran ayında yaptığı açıklamada MC-21 yolcu uçağı programının, kanatla ilgili sorunların da etkisiyle yaklaşık iki yıl geciktiğini belirtmişti.
Rusya Başbakan Birinci Yardımcısı Denis Manturov ise tamamen Rus üretimi bileşenlerle geliştirilen MC-21 versiyonunun sertifikasyonunun 2027 yılının sonunda tamamlanmasının planlandığını açıkladı.
UAC’nin yapay zekâ ve dijital mühendislik alanındaki çalışmaları, yeni uçak tasarımlarının geliştirilmesinin yanı sıra mevcut platformların yeni versiyonlarının daha kısa sürede hazırlanmasını hedefliyor.
Kaynak: Defence Blog
