Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması, savaş gemilerinin ses izlerini içeren operasyonel bir akustik veri tabanı oluşturdu. Sistem, denizaltıların yoğun gürültü ortamında yüzey hedeflerini sınıflandırmasını ve kaybedilen teması yeniden kurmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Çin, denizaltı harbinde hedef tespit ve takip kabiliyetini geliştirmeye yönelik yeni bir sistemi operasyonel kullanıma aldı.
Çin Savunma Bakanlığı, 6 Eylül 2026’da yaptığı açıklamada, farklı savaş gemisi tiplerine ait frekans örüntüleri ve akustik özelliklerin toplandığı bir savaş gemisi akustik veri tabanı oluşturulduğunu duyurdu.
Sistem sayesinde sonar operatörleri, denizdeki yoğun arka plan gürültüsü içinde tespit edilen temasları kayıtlı verilerle karşılaştırabiliyor. Böylece hedefin türünün belirlenmesi ve rota ya da hız değişikliği nedeniyle kaybedilen temasın yeniden kurulması kolaylaştırılıyor.
Tatbikatta kaybedilen hedef yeniden bulundu
Çin Savunma Bakanlığına göre veri tabanı, kısa süre önce gerçekleştirilen denizaltı ile yüzey gemisi arasındaki simüle edilmiş muharebede kullanıldı.
Karşı taraftaki savaş gemisinin defalarca rota ve hız değiştirmesine rağmen sonar operatörleri, hedefin frekansı, hızı ve diğer parametrelerini veri tabanındaki bilgilerle karşılaştırarak gemiyi yeniden tespit etti.
Sistemin sonar menzilini doğrudan artırmadığı, ancak denizaltının mevcut sensörlerinden elde edilen bilgilerin daha etkin kullanılmasına imkân verdiği belirtiliyor.
Bu kabiliyetin, özellikle bir denizaltının ilk temasın ardından hedefi kaybetmesi durumunda takibi yeniden başlatmasına yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
ABD Donanması açısından yeni baskı unsuru
Sistemin, Çin denizaltılarının Tayvan çevresi ve Birinci Ada Zinciri boyunca ABD Donanmasına ait uçak gemileri, refakat gemileri ve lojistik unsurları takip etme kabiliyetini artırabileceği değerlendiriliyor.
ABD uçak gemisi taarruz grupları, denizaltı tehditlerine karşı P-8A Poseidon deniz karakol uçakları, MH-60R Seahawk helikopterleri, muhripler, hücum denizaltıları ve insansız sistemlerden oluşan katmanlı bir denizaltı savunma yapısı kullanıyor.
Çin denizaltılarının kaybedilen teması daha hızlı yeniden kurabilmesi halinde ABD ve müttefiklerinin denizaltı savunma faaliyetlerini daha uzun süre ve daha geniş alanlarda sürdürmesi gerekebileceği belirtiliyor.
Lojistik gemileri daha hassas hedef olabilir
Akustik veri tabanının etkilerinden biri de ABD Donanmasının lojistik unsurlarının daha kolay sınıflandırılabilmesi ihtimali olarak öne çıkıyor.
Yakıt ikmal gemileri, mühimmat gemileri ve nakliye platformları, uçak gemisi taarruz gruplarının uzun süreli faaliyetlerinin sürdürülebilmesi açısından kritik önem taşıyor.
Çin denizaltılarının destek gemilerini çevredeki ticari trafikten daha güvenilir biçimde ayırt edebilmesi durumunda, ağır korunan uçak gemileri yerine ikmal ağının hedef alınması daha mümkün hale gelebilir.
Yakıt ve mühimmat akışında yaşanacak kesintilerin ABD deniz operasyonlarının temposunu düşürebileceği, görev sürelerini kısaltabileceği ve savaş gruplarının ihtilaflı bölgelerden daha erken çekilmesine yol açabileceği değerlendiriliyor.
Sistem geçmişte yaşanan takip sorunundan doğdu
Çin Savunma Bakanlığı, veri tabanının geliştirilmesinde daha önce yapılan bir deniz tatbikatında yaşanan sorunun etkili olduğunu açıkladı.
Yoğun dalga gürültüsünün karşı taraftaki geminin akustik özelliklerini maskelemesi nedeniyle sonar operatörleri hedef temasını sürdürmekte zorlandı ve saldırı fırsatının kaybedilmesi riski ortaya çıktı.
Bunun üzerine ilgili deniz üssü, askeri araştırma kuruluşları ve ekipman üreticileriyle birlikte çalışarak daha önce farklı kaynaklarda tutulan akustik bilgileri tek sistemde birleştirdi.
Veri tabanı, farklı hedef türlerinin frekans ve ses karakteristiklerini saklarken görev, tatbikat ve eğitimlerde elde edilen yeni bilgilerle de güncelleniyor.
Yabancı savaş gemilerinin bireysel izleri doğrulanmadı
Çin Savunma Bakanlığı, veri tabanında belirli ABD savaş gemilerine ait akustik izlerin bulunduğunu açıklamadı.
Sistemin tek tek Amerikan uçak gemilerini, muhriplerini veya lojistik gemilerini benzersiz ses imzaları üzerinden tanımlayabildiğine ilişkin de resmi bir kanıt bulunmuyor.
Buna karşılık Çin donanmasının görevler, büyük tatbikatlar ve deniz eğitimleri sırasında elde edilen birinci elden akustik bilgileri sistematik şekilde topladığı ve daha sonra kullanılmak üzere sakladığı doğrulandı.
Sonar personelinin eğitimi de destekleniyor
Akustik veri tabanı, personel eğitiminde de kullanılıyor.
Çin Savunma Bakanlığına göre teorik sınavlar, simülatör performansı ve gerçek görev verileri üzerinden sonar operatörlerinin bireysel profilleri oluşturuluyor. Böylece personelin eksik olduğu alanların belirlenmesi ve ilave eğitimin bu noktalara yoğunlaştırılması hedefleniyor.
Bu yaklaşımın, Çin’in konvansiyonel ve nükleer tahrikli denizaltı filosunu modernize ettiği bir dönemde sonar personelinin yetkinliğini daha standart hale getirebileceği değerlendiriliyor.
Yapay zekâ kullanıldığına dair açıklama yok
Sistemin gelecekte otomatik sinyal işleme, makine öğrenmesi destekli sınıflandırma veya daha geniş donanma veri ağlarıyla birleştirilmesi halinde etkisinin artabileceği belirtiliyor.
Ancak Çin Savunma Bakanlığı, mevcut veri tabanında yapay zekâ kullanıldığını, hedef sınıflandırmanın otomatik olarak yapıldığını veya denizaltıların sistemi gerçek zamanlı olarak birbirleriyle paylaştığını açıklamadı.
Bu nedenle mevcut kabiliyet, denizaltıların sonar üzerinden elde ettiği temasları daha etkili biçimde sınıflandırmasına ve takibini sürdürmesine yardımcı olan bir bilgi altyapısı olarak öne çıkıyor.
Kaynak: armyrecognition
